Ζωή μέχρι χτες

Γιάννης Ξανθούλης – Εκδόσεις Διόπτρα

Στην κουζίνα ή στο πλυσταριό πάνω, στην ταράτσα, όταν η Μαρκετούση ξεκινούσε το θορυβώδες φεστιβάλ της μπουγάδας και φώναζε για βοήθεια δυο συμπατριώτισσες της, η γλώσσα τους πήγαινε ροδάνι. Κουτσομπολιά, που το κέντρο βάρους είχε να κάνει με τα προσόντα, εμφανή ή μη, αρρένων νησιωτών, γεννημένων για ν’ ανοίγουν κεφάλαια με εξώγαμα και περιφρονημένες πρώην παρθένες, που θρηνούσαν ομοιοκατάληκτα πάνω από λιαστές ντομάτες, κρασοβάρελα και άλλα ονομαστά κυκλαδίτικα προϊόντα, καθαγιασμένα από τοπικές θαυματουργές Παναγίες.

Δύο βήματα μπρος, ένα πίσω

8 + 1 πολυτάραχες δεκαετίες / Νίκος Κ. Αλιβιζάτος – Εκδόσεις Μεταίχμιο

Η προκατάληψη κατά της ιδιωτικής εκπαίδευσης είχε πολύ βαθιές ρίζες στη χώρα μας. Από φόβο μην «αφελληνισθούν» «τα παιδιά μας», επιχειρήθηκε από την αναθεώρηση κιόλας του 1911 να περιοριστεί το δικαίωμα ίδρυσης ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων. […] Για τα πανεπιστήμια ειδικά, η προσπάθεια για την απαγόρευση της ίδρυσης τους από ιδιώτες ξεκίνησε επί Εμφυλίου, όταν περιλήφθηκε στο σύνταγμα διάταξη ότι οι καθηγητές των ΑΕΙ είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Κατ’αυτό τον τρόπο, όπως είχε αναφέρει στη Βουλή σημαίνων, υπουργός, με τον έλεγχο της νομιμοφροσύνης των υποψήφιων καθηγητών, θα αποτρεπόταν η εισοδος στα πανεπιστήμια κουμουνιστών. Τη ρητη απαγόρευση των ιδιωτικών ΑΕΙ περιέβαλε στο Σύνταγμα πρώτα η Χούντα και από εκεί την αντέγραψε η μεταδικτατορική Βουλή, το 1975.

Ανήσυχα άκρα

Νίκος Παναγιωτόπουλος – Εκδόσεις Μεταίχμιο

Κι είδα τη μάνα μου. Καθότανε, λέει, σ’ ένα σκαμνί πλάι στο πηγάδι. Καθάριζε ζοχούς, που άρεσαν του πατέρα μου. Λέει για χόρτα ο ονειροκρίτης; Δεν το θυμάμαι. Για πηγάδι θα λέει σίγουρα. Καθάριζε ζοχούς κι είχε στα μάτια της μια συννεφιά. Τι έχεις, μάνα; Τη ρώτησα. Αλλά δεν μου απάντησε. Ούτε με κοίταξε. Σαν να μην ήμουνα εκεί. Μάζεψε τα χόρτα στην ποδιά της και σηκώθηκε. Πού πας, μάνα; της είπα. Αλλά δεν στάθηκε. Την ξαναφώναξα. Μάνα! Δεν γύρισε. Πήγα να βγάλω νερό, να της πάω. Ο κουβάς δεν ανέβαινε. Κοιτάω κάτω. Τι να δω; Ήμουν γριά γυναίκα.