1821 – Η δημιουργία ενός έθνους – κράτους

Βερέμης – Κολιόπουλος – Μιχαηλίδης, Εκδόσεις Μεταίχμιο

Τέλος τους ανάσπαα εις τα χείλη με ποταμηδόν δάκρυα, τους έδωσα από τρία δάκτυλα ρούμι, τους εμβακάρισα εις την λέμβο μου, εμβήκα και ο ίδιος δια να τους εναρύνω καλλιώτερα και ανέβημεν επάνω του Ορδίου, μήπως ημπορέσω πάλιν να τους εμποδίσω. Εύθυς φωνάζουν όλοι μονομιάς: – Καπεταναίοι μας και όλοι οι συνάδελφοι μας, συγχωράτε μας και κοπιάσητε μαζύ μας εις τον χορόν των εχθρών μας. Και ευθύς και οι είκοσι πέντε πιασθέντες τα χείρας με τα σπαθιά εις τους οδόντας εβγήκαν έξω από τα ταμπούρια τρέχοντας τον κατήφορον ως να επήγαινον τω όντι εις χορόν.

Το ελληνικό όνειρο

Στάθης Ν. Καλύβας – Μια συζήτηση με τον Κώστα Γιαννακίδη για το παρελθόν και το μέλλον της Ελλάδας – Εκδόσεις Μεταίχμιο

«Η βασική δεξαμενή του ΣΥΡΙΖΑ αποδείχθηκε πως ήταν ο κόσμος του λεγόμενου παλιού ΠΑΣΟΚ, οι πρώην οπαδοί του Τσοχατζόπουλου στη σύγκρουση του με τον Σημίτη για την ηγεσία του κόμματος. Ο κόσμος αυτός, εκπαιδευμένος σε ένα είδος συγκεκριμένου λόγου, άκουσε τον αρχετυπικό λαϊκίστικο λόγο από το στόμα του Τσίπρα και αναγνωρίστηκε σ’ αυτόν. Δε μιλάμε, δηλαδή, για ΚΚΕ Εσωτερικού των διανοούμενων, του Κύρκου που παίζει τη φυσαρμόνικα και του κόμματος που βάζει Μπετόβεν στις προεκλογικές συγκεντρώσεις, αλλά για το «πληβειακό» στοιχείο του ΠΑΣΟΚ, που όχι μόνο δεν υπήρχε στο ΚΚΕ Εσωτερικού, αλλά το μισούσε θανάσιμα.»

Τα πρώτα διακόσια χρόνια είναι δύσκολα

Δυο αιώνες νευρική κρίση – Τάκης Θεοδωρόπουλος – Εκδόσεις Μεταίχμιο

«Δε λέω τίποτα καινούργιο αν ισχυριστώ ότι για τον Καβάφη το γλωσσικό ζήτημα δεν υπήρξε ποτέ. Ούτε για τον Σολωμό υπήρξε ούτε για τον Κάλβο ούτε για τον Παπαδιαμάντη ούτε για τον Ροΐδη. Ο γλωσσικός εμφύλιος δεν αφορούσε τους δημιουργούς. Είναι μια υπόθεση που αφορά μόνο τους φιλολόγους και τους πολιτικούς οι οποίοι διεκδικούσαν την εξουσία στο εκπαιδευτικό σύστημα. Και διαχειρίστηκαν τη γλώσσα με τον συνήθη ρωμαίικο τρόπο: την έσυραν και την διέσυραν σ’ ένα γήπεδο ανταγωνισμών προσωπικών, πολιτικών, ιδεολογικών. Κατάφεραν να την υποτάξουν κι αυτή στον κανόνα του θυμού. Αν είχαμε ακούσει τους ποιητές μας, το γλωσσικό δεν θα είχε ταλαιπωρήσει τη φαιά ουσία τόσων γενεών, σύγκρουση που έφτασε να κοστίσει και ζωές, όπως στα περίφημα Ορεστειακά. Ο λόγος των ποιητών μπορεί να είναι ειρωνικός, όπως του Καβάφη, του Ροΐδη ή του Παπαδιαμάντη, όμως δεν παράγει θυμό. Κι αν δεν παράγεις θυμό στην Ελλάδα των δυο αιώνων, είσαι καταδικασμένος να μην εισακουστείς.»

Δύο βήματα μπρος, ένα πίσω

8 + 1 πολυτάραχες δεκαετίες / Νίκος Κ. Αλιβιζάτος – Εκδόσεις Μεταίχμιο

Η προκατάληψη κατά της ιδιωτικής εκπαίδευσης είχε πολύ βαθιές ρίζες στη χώρα μας. Από φόβο μην «αφελληνισθούν» «τα παιδιά μας», επιχειρήθηκε από την αναθεώρηση κιόλας του 1911 να περιοριστεί το δικαίωμα ίδρυσης ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων. […] Για τα πανεπιστήμια ειδικά, η προσπάθεια για την απαγόρευση της ίδρυσης τους από ιδιώτες ξεκίνησε επί Εμφυλίου, όταν περιλήφθηκε στο σύνταγμα διάταξη ότι οι καθηγητές των ΑΕΙ είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Κατ’αυτό τον τρόπο, όπως είχε αναφέρει στη Βουλή σημαίνων, υπουργός, με τον έλεγχο της νομιμοφροσύνης των υποψήφιων καθηγητών, θα αποτρεπόταν η εισοδος στα πανεπιστήμια κουμουνιστών. Τη ρητη απαγόρευση των ιδιωτικών ΑΕΙ περιέβαλε στο Σύνταγμα πρώτα η Χούντα και από εκεί την αντέγραψε η μεταδικτατορική Βουλή, το 1975.